കുട്ടമ്പുഴ
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

     തദ്ദേശഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സേവനങ്ങൾ സുതാര്യവും സമയബന്ധിതവുമായി ജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുള്ള ഔദ്യോഗിക രേഖയാണ് പൗരാവകാശ രേഖ (Citizen's Charter). ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിൽ നിന്ന് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന വിവിധ സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ വിവരങ്ങളും അടങ്ങിയ ഒരു സമഗ്ര ഗൈഡാണിത്.

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലെ പൗരാവകാശ രേഖയുടെ പ്രധാന ഉള്ളടക്കങ്ങളും ലക്ഷ്യങ്ങളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

1. പ്രധാന ഉള്ളടക്കം

ഒരു പൗരാവകാശ രേഖയിൽ സാധാരണയായി താഴെ പറയുന്ന വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടാകും:

• ലഭ്യമായ സേവനങ്ങൾ: പഞ്ചായത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിവിധതരം സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ (ജനന/മരണ/വിവാഹ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ, ഉടമസ്ഥതാ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, തൊഴിൽരഹിത സർട്ടിഫിക്കറ്റ് തുടങ്ങിയവ), ലൈസൻസുകൾ (ഡി&ഒ, ബിൽഡിംഗ് പെർമിറ്റ്), പെൻഷനുകൾ, മറ്റ് ആനുകൂല്യങ്ങൾ എന്നിവ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് ഇതിൽ കാണാം.

• ആവശ്യമായ രേഖകൾ: ഓരോ സേവനത്തിനും അപേക്ഷയോടൊപ്പം സമർപ്പിക്കേണ്ട അനുബന്ധ രേഖകൾ (Supporting Documents) ഏതൊക്കെയാണെന്ന് കൃത്യമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

• ഫീസ് ഘടന: ഓരോ സേവനത്തിനും ഈടാക്കുന്ന സർക്കാർ ഫീസ് അല്ലെങ്കിൽ അപേക്ഷാ ഫീസ് എത്രയെന്ന് ഇതിലൂടെ അറിയാം.

• സമയപരിധി: അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചാൽ എത്ര ദിവസത്തിനകം സേവനം അല്ലെങ്കിൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ലഭിക്കും എന്ന കൃത്യമായ സമയപരിധി (ഉദാഹരണത്തിന്: ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് - 3 ദിവസം, കെട്ടിട നിർമ്മാണ പെർമിറ്റ് - 30 ദിവസം).

• ഉത്തരവാദികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥർ: അപേക്ഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും അതിന്മേൽ തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടതുമായ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആരാണെന്ന് (ക്ലർക്ക്, അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറി, സെക്രട്ടറി തുടങ്ങിയവ) ഇതിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

2. പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ

• സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കൽ: പഞ്ചായത്ത് ഭരണത്തിലും സേവന വിതരണത്തിലും സുതാര്യത കൊണ്ടുവരിക.

• അഴിമതി നിർമ്മാർജ്ജനം: ഏത് സേവനത്തിന് എന്തൊക്കെ വേണമെന്ന് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായി അറിയാവുന്നതിനാൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അനാവശ്യ തടസ്സങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാൻ കഴിയില്ല.

• അവകാശബോധം വളർത്തൽ: പഞ്ചായത്ത് നൽകുന്ന സേവനങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ അവകാശമാണെന്ന ബോധം ഉറപ്പുവരുത്തുക.

3. പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം

     പൗരാവകാശ രേഖയിൽ നിഷ്കർഷിച്ചിട്ടുള്ള സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ സേവനം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിലോ, ഉദ്യോഗസ്ഥർ അനാവശ്യമായി അപേക്ഷ നിരസിച്ചാലോ പരാതിപ്പെടേണ്ട അപ്പീൽ അധികാരിയെ (Appellate Authority) കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടാകും. (സാധാരണയായി പഞ്ചായത്ത് ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ അല്ലെങ്കിൽ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ ഒമേഡ്സ്മാൻ).

ശ്രദ്ധിക്കുക: കേരളത്തിലെ എല്ലാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെയും ഓഫീസുകളിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ കാണാൻ തക്കവണ്ണം പൗരാവകാശ രേഖ ബോർഡുകളിലോ പുസ്തക രൂപത്തിലോ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. കൂടാതെ നിലവിൽ സിറ്റിസൺ സർവീസ് പോർട്ടലുകൾ വഴിയും ഇന്റർനെറ്റിൽ ഇത് ലഭ്യമാണ്. സേവന അവകാശ നിയമവുമായി (Right to Service Act) ഇത് നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.